Ekonomia sozial eta solidarioan (ESS) lan bila bazabiltza, ziurrenik ondo iruditzen zaizun hainbat termino topatu dituzu, baina ba al dakizu benetan zer esan nahi duten? Hona hemen sektore honetan erraz mugitzen lagunduko dizuten hitz eta kontzeptuen funtsezko errepertorioa.
- Ekonomia Sozial eta Solidarioa (ESS): irabazi indibiduala baino ongizate kolektiboa bilatzen duten erakunde guztiak biltzen dituen termino orokorra. Inpaktu soziala duten kooperatiba, elkarte, fundazio eta enpresa sozialetaz ari gara.
- ESSen ekosistema : Ekonomia Sozial eta Solidarioko erakundeek jarduten duten ingurunea osatzen duten eragile, sare eta baliabideen multzoa. Sarritan “sektore” gisa hartzen dugu, baina ekonomia sozialeko entitateak sektore guztietan daude, energia eta nekazaritzatik hasi eta komunikaziora eta hezkuntzara arte.
- Enpresa-eredua: enpresa batek balioa nola sortu, eman eta harrapatzen duen definitzen duen antolaketa-esparrua. ESSan, eredu hauek ekitatearen, iraunkortasunaren eta onura kolektiboaren printzipioetan oinarritzen dira, irabazi indibidualaren maximizazioan baino. Gehiago jakin nahi baduzu, ez galdu enpresa-eredu alternatiboei buruzko gure blogeko argitalpena.
- Kooperatiba: erabakiak modu demokratikoan hartu eta etekinak bazkideen artean ekitatiboki banatzen dituen negozio eredua. Lan kooperatibak kontsumo, etxebizitza eta kreditu kooperatibak izan daitezke, besteak beste.
- Ordezkaritza-organoak: ESSko erakundeen barruko gobernu-egiturak dira, hala nola Batzar Nagusia edo Gobernu Kontseilua, erabaki estrategikoak hartzeko eta balio kooperatibo eta sozialak betetzen direla bermatzeko ardura dutenak.
- Demokrazia korporatiboa: enpresa erabakiak modu parte-hartzaile eta ekitatiboan hartzen dituen eredua, langileek, kontsumitzaileek eta komunitateek enpresen kudeaketan hitza izan dezaten, finantzaketatik hasi eta lan-ildoetaraino.
- Soldata-arraila: pertsona talde ezberdinen arteko diru-sarreren aldea, genero, enplegu-sektore edo erakunde bateko hierarkiaren arabera. Desberdintasun horiek murriztea eta soldata baxuenen eta handienen arteko ratioa ahalik eta txikiena izatea du helburu ESSak.
- Interkooperazioa: kooperatiben eta ESSko entitateen arteko lankidetza gizarte ekonomiako ekosistema indartzeko, baliabideak partekatzeko eta garapen ekonomiko bidezkoagoa ahalbidetzen duten sinergiak sortzeko.
- Barne-ekintzailetza: erakunde bateko langileek enpresa barruan ideia eta proiektu berriak sustatzen laguntzen duen prozesua, berrikuntza eta hazkundea bultzatuz entitate berri bat sortzeko beharrik gabe. Barne-ekintzailetzaz ere hitz egin dezakegu ESSaren ekosistemaren barruan: entitate berriak sortu beharrean, daudenak finkatu eta hobetzera bideratu beharko genuke, egonkorragoak izan daitezen.
- Eraldaketa soziala : egitura ekonomiko, politiko eta kulturaletan ematen den aldaketa-prozesua, gizarte justuagoa, bidezkoagoa eta iraunkorragoa eraikitzeko helburuarekin. ESSan, lankidetzan eta ongizate kolektiboan oinarritutako eredu ekonomikoak sustatzea dakar.
- Balioak eta xedea kontuan dituen lana : ez da esaldi bat bakarrik, lana ulertzeko modu bat da. Ekonomia sozial eta solidarioan, enplegua soldatatik haratago doa: pertsonak eta planeta erdigunean jartzen dituen eredu ekonomiko bati ekarpena egitea dakar.
Zergatik da garantzitsua termino hauek ezagutzea?
Elkarrizketa batean edo UpmeUp bezalako plataformetan zure profila lantzean nabarmendu nahi baduzu, ezinbestekoa da hiztegi hau menderatzea. Ez bakarrik ekosistema hobeto ulertzen lagunduko dizulako, bere balioak partekatzen dituzula eta gehiago ikasteko ekimena ere erakutsiko dizulako ere.
Orain dena argiago daukazula, erabili informazio hau hobekien egokitzen zaizkizun UpmeUp-en eskaintzetan izena emateko. Zure zain gaude!
