Denbora luzez, ekintzailetza bakarkako abentura gisa ulertu izan da: pertsona bat ideia batekin, arriskuak bere gain hartuz eta zerbait zerotik eraikiz. Ahal bada, garaje batetik 🙂 Baina gero eta proiektu gehiagok erakusten dute badagoela hori egiteko beste modu bat. Ekintzailetza kolektiboaren apustua komunitatean sortzea, erantzukizunak partekatzea eta pertsona bakar baten menpe egon beharrean, bisio eta misio partekatua dituen talde baten bidez aurrera egiten duten ekimenak eraikitzea da.
Pertsona askok zentzuzko lanak, beren balioekin bat datozenak eta denboran jasangarriak direnak bilatzen dituzten testuinguru honetan, elkarrekin ekitea ez da aukera bideragarri bat soilik: gero eta gehiago, hautu kontziente eta koherentea da.
Zer da ekintzailetza kolektiboa?
Ekintzailetza kolektiboa hainbat pertsonak ekimen bat elkarrekin bultzatu, kudeatu eta garatzen duten proiektuak sortzeko modua da. Horrek erabakiak hartzea, erantzukizuna eta, kasu askotan, proiektuaren jabetza partekatzea dakar.
Ez da taldean lan egitea bakarrik, taldearena den zerbait eraikitzea baizik. Erabakiak modu demokratikoagoan hartzen dira eta proiektua konpromiso partekatuari esker mantentzen da.
Eredu hau oso presente dago ekonomia sozial eta solidarioan; izan ere, foku nagusia ez da soilik etekin ekonomikoa, baita pertsonen ongizatea, gizarte-eragina eta jasangarritasuna ere.
Banakako ekintzailetzatik kolektibora: zergatik aldaketa hau?
Gero eta pertsona gehiagok jartzen dute zalantzan ekiteak bide bakartia izan behar duenik. Eta ez da kasualitatea.
“Bakarrik ekin” horren mugak
Bakarka ekiteak arrisku guztiak onartzea, erabaki guztiak hartzea eta proiektua zuzeneko laguntzarik gabe sostengatzea dakar. Zama horrek presioa, ziurgabetasuna eta proiektua epe luzera mantentzeko zailtasunak eragin ditzake.
Gainera, pertsona bakar batek nekez har ditzake ekimen bat garatzeko beharrezkoak diren arlo guztiak: estrategia, komunikazioa, kudeaketa edo garapen teknikoa. Horrek proiektuaren hazkundea eta egonkortasuna mugatu ditzake.
Komunitatean ekitearen balioa
No es tracta només de crear projectes més sòlids, sinó de construir formes de treballar més humanes i coherents.
Ekintzailetza kolektiboak erantzukizunak banatzea eta gaitasunak batzea ahalbidetzen du. Pertsona bakoitzak bere esperientzia, begirada eta trebetasunak jartzen ditu, eta horrek proiektua indartzen du. Ekintzailetzarekin batera maiz datorren isolamendua ere murrizten du. Prozesua, erronkak eta aurrerapenak partekatzeak bidea jasangarriagoa eta aberasgarriagoa egiten du. Ez da soilik proiektu sendoagoak sortzea, lan egiteko modu gizatiarragoak eta koherenteagoak eraikitzea baizik.
Ekintzailetza kolektiboaren abantailak
Ekintzailetza kolektiboak hainbat onura eskaintzen ditu maila profesionalean zein pertsonalean:
- Erantzukizunen banaketa: proiektuaren pisua hainbat pertsonaren artean banatzen da.
- Trebetasunen aniztasuna: taldeak ezagutza-arlo desberdinak har ditzake.
- Erabaki hobeak hartzea: erabakiak ikuspegi desberdinekin aberasten dira.
- Egonkortasun handiagoa: proiektu kolektiboak jasangarriagoak izan ohi dira denboran.
- Elkarrekiko laguntza: beste pertsona batzuekin kontatzeak ziurgabetasun uneak gainditzea errazten du.
- Balioekiko koherentzia: lankidetzan eta gizarte-eraginean oinarritutako proiektuak eraikitzea ahalbidetzen du.
Eredu honek, gainera, lana ulertzeko modua eraldatzen laguntzen du: lehiatik lankidetzara igaroz.
Existitzen diren ekintzailetza kolektibo motak
Ekintzailetza kolektiboak forma desberdinak har ditzake proiektu motaren eta antolaketaren arabera.
Kooperatibak dira adibiderik esanguratsuenetako bat; horietan, bazkideek kudeaketan eta erabakietan parte hartzen dute, erakunde demokratikoagoak eta pertsonengan zentratuagoak eraikiz.
Ekonomia sozialaren barruan beste formula batzuk ere badaude, hala nola elkarteak edo lan-sozietateak, proiektuak logika kolektibo batetik garatzea ahalbidetzen dutenak.
Komunitate ekintzaileak
Proiektu asko ideia edo xede komun bat partekatzen duten pertsona-komunitate gisa hasten dira. Hortik aurrera, egitura formalagoak bilakatu daitezke edo lankidetza-sare gisa mantendu.
Garrantzitsuena oinarria da: lankidetzatik sortzea.
Ekintzailetza kolektiboa praktikan: kontuan eduki beharreko gakoak
Proiektu kolektibo bat sortzeak ekimena bera zein elkarrekin lan egiteko modua eraikitzea dakar. Funtziona dezan, funtsezko elementu batzuk daude, askotan estatutuetan jasotzen direnak.
Konfiantza eta gobernantza
Konfiantza da ekintzailetza kolektiboaren oinarria. Garrantzitsua da taldea nola antolatuko den, erantzukizunak nola banatuko diren eta erabakiak nola hartuko diren definitzea.
Mekanismo argiak izateak egonkortasuna sortzen eta gatazkak saihesten laguntzen du.
Komunikazioa eta erabakiak hartzea
Komunikazio irekia eta gardena funtsezkoa da. Ideiak, zalantzak eta desadostasunak adierazi ahal izateak proiektua indartu eta erabakiak hobetzen ditu.
Erabakiak hartzeko prozesu argiak zehazteak taldearen funtzionamendua errazten du.
Xede partekatua
Helburu komun bat izatea da proiektua epe luzera sostengatzen duena. Zergatik existitzen den eta zer ekarpen egin nahi duen jakiteak motibazioari eta koherentziari eusten laguntzen du. Xedea da pertsona talde bat proiektu kolektibo baten bihurtzen duena.
Ekintzailetza kolektiboa guztiontzat al da?
Ekintzailetza kolektiboak entzumena, lankidetza eta elkarrekin eraikitzeko jarrera bezalako trebetasunak eskatzen ditu. Pertsona guztiek ez dute eredu hau bilatzen, baina gero eta gehiagok aukeratzen dute ekiteko modu jasangarriago eta koherenteago gisa.
Arriskuak murrizteko eta proiektu erresilienteagoak eraikitzeko modua ere bada. Garrantzitsuena ohiko banakako ekintzailetzaren aurrean alternatibak badaudela jakitea da.
Ondorioa: elkarrekin ekin eraldatzeko
Ekintzailetza kolektiboak erakusten du posible dela proiektuak lankidetzatik, elkarrekiko laguntzatik eta xede partekatutik sortzea. Ekimen jasangarriagoak eraikitzeaz gain, pertsonen bizitzarekin eta balioekin lerrokatuago dauden lan egiteko moduak ahalbidetzen ditu.
Gero eta proiektu gehiago jaiotzen ari dira logika honetatik, ekiteko beste modu bat etorkizuneko ideia bat ez dela, orainaldiko errealitatea baizik frogatuz.
Ideia bat baduzu eta komunitatean garatu nahi baduzu, lehen urratsa UpmeUp-en eman dezakezu. Sartu “Emprende” atalean, argitaratu zure proiektua eta konektatu taldean ekin nahi duten beste pertsona batzuekin. Galdu bazenuen, post honetan nola funtzionatzen duen kontatzen dizugu ;).
Elkarrekin eraikitzeak urrunago iristea ez ezik, modu koherenteagoan egitea ere ahalbidetzen duelako.
